Erkən boşalma kişilərdə tez-tez rast gəlinən cinsi disfunksiyadır; Cinsi əlaqədən əvvəl və ya dərhal sonra arzu olunandan daha tez baş verən boşalma ilə xarakterizə olunur.
Masturbasiya da daxil olmaqla istənilən cinsi fəaliyyət zamanı baş verə bilər.
Erkən boşalma iki əsas növə bölünə bilər: kişinin ilk cinsi təcrübəsindən bəri mövcud olan ömürlük (ilkin) və əvvəllər normal cinsi funksiyadan sonra daha sonra inkişaf edən qazanılmış (ikinci dərəcəli).
Dəqiq səbəblər multifaktorialdır, narahatlıq və stress kimi psixoloji faktorları, həmçinin hormon səviyyələri və neyrotransmitter balanssızlığı kimi bioloji amilləri əhatə edə bilər.
Erkən boşalma nədir?
Beynəlxalq Cinsi Tibb Cəmiyyətinin (ISSM) tərifinə görə, erkən boşalma üç əsas kriteriya ilə xarakterizə olunur:
- Zaman Faktoru: Penisin vaginaya daxil olmasından dərhal sonra və ya təxminən 1-3 dəqiqə ərzində boşalmanın baş verməsi.
- Nəzarət İtkisi: Boşalmanı gecikdirmək və ya prosesi idarə etmək qabiliyyətinin olmaması.
- Psixoloji Təsir: Bu vəziyyətin şəxsdə stress, narahatlıq və cinsi əlaqədən qaçma meyli yaratması.
Erkən boşalmanı iki qrupa ayırmaq olar: Birincili (ömür boyu), yəni ilk cinsi təcrübədən bəri mövcud olan, və ikincili (sonradan qazanılmış), yəni əvvəllər normal olan funksiyanın müəyyən faktorlar nəticəsində pozulması.
Erkən boşalma bir kişinin cinsi əlaqə zamanı özünün və ya partnyorunun istədiyi vaxtdan tez boşalması vəziyyəti olaraq təyin olunur.
Bu, adətən, vaginal penetrasiyadan sonra bir dəqiqə ərzində baş verən boşalmanı əhatə edir ki, bu da narahatlıq, məyusluq və cinsi yaxınlıqdan qaçınma kimi mənfi şəxsi nəticələrə gətirib çıxarır.
Bu vəziyyət kişinin cinsi məmnunluğuna və emosional sağlamlığına, eləcə də tərəfdaşına və ümumi əlaqəsinə əhəmiyyətli dərəcədə təsir göstərə bilər.
Erkən boşalma adətən iki əsas növə bölünür: ömürlük (ilkin) və qazanılmış (ikinci dərəcəli). Hər bir növün özünəməxsus xüsusiyyətləri və əsas səbəbləri var.
Erkən boşalmanın səbəbləri
Bu problemin yaranmasında həm bioloji, həm də psixoloji amillər rol oynayır. Müalicənin uğurlu olması üçün kök səbəbin düzgün təyin edilməsi şərtdir.
1. Psixoloji Faktorlar
Psixoloji faktorlar xüsusilə gənc kişilərdə və ya yeni münasibətə başlayanlarda daha qabarıq görünür:
- Erkən təcrübələr: Boşalmanı sürətləndirməyə alışmış (məsələn, tutulma qorxusu ilə edilən masturbasiya) vərdişlər.
- Həyacan və Stress: Performans qayğısı (“bacarmayacam” qorxusu) prosesi sürətləndirir.
- Depressiya və Münasibət Problemləri: Partnyorla olan soyuqluq və ya ümumi emosional çöküş cinsi funksiyaya təsir edir.
2. Bioloji Faktorlar
Bəzən problem tamamilə fiziki sağlamlıqla bağlı olur:
- Hormonal pozuntular: Testosteron səviyyəsinin qeyri-sabitliyi və ya tiroid vəzi xəstəlikləri.
- Neyrotransmitterlər: Beyindəki serotonin səviyyəsinin aşağı olması siqnalların ötürülməsini sürətləndirə bilər.
- Prostatit: Prostat vəzisində olan iltihabi proseslər erkən boşalmaya yol açan əsas fiziki səbəblərdəndir.
- Erektil Disfunksiya (Sərtləşmə problemi): Sərtləşməni qoruyub saxlaya bilməyəcəyindən qorxan kişi, şüuraltı olaraq prosesi tez bitirməyə çalışır.
Ömür boyu (İlkin) erkən boşalma
Kişinin ilk cinsi təcrübəsindən bəri vaxtından əvvəl boşalmanın mövcud olduğu bir vəziyyətə aiddir.
Xüsusiyyətlər:
Ardıcıl və davamlı erkən boşalma, adətən penetrasiyadan sonra bir dəqiqə ərzində. Demək olar ki, bütün cinsi əlaqə zamanı boşalmanı idarə etməkdə çətinlik və ya mümkünsüzlük.
Səbəblər:
Ümumiyyətlə, genetik faktorlar və ya neyrobioloji problemlər kimi güclü bioloji komponentə malik olduğuna inanılır. Erkən cinsi təcrübələr nəticəsində yaranan narahatlıq və ya psixoloji amilləri də əhatə edə bilər
Sonradan qazanılan erkən boşalma
Sonradan yaranan erkən boşalma normal cinsi funksiya dövründən sonra baş verir. O, daha sonra inkişaf edir və kişinin cinsi fəaliyyətinin başlanğıcında mövcud deyil.
Xüsusiyyətlər:
Əvvəlki cinsi fəaliyyətdən bir dəyişiklik olan vaxtından əvvəl boşalmanın birdən başlaması. Penetrasiyadan bir neçə dəqiqə sonra və ya ağır hallarda, hətta penetrasiyadan əvvəl baş verə bilər.
Səbəblər:
Stress, narahatlıq və ya əlaqə problemləri kimi psixoloji amillər. Erektil disfunksiya, prostatit, tiroid problemləri və ya hormon səviyyələrində dəyişikliklər kimi fiziki və ya tibbi vəziyyətlər.
Diaqnostika prosesi
Əgər erkən boşalma problemi yaşayırsınızsa, ilk addım uroloq-androloq qəbulunda olmaqdır. Həkim adətən aşağıdakı prosedurları tətbiq edir:
| Metod | Təsviri |
| Anamnez | Cinsi həyat tərzi, problemin nə vaxt başladığı və stress faktorları haqqında söhbət. |
| Fiziki Müayinə | Prostat vəzi və cinsiyyət orqanlarının müayinəsi. |
| Laborator Analizlər | Qanda hormon səviyyələri, sidik analizi və infeksiya skrininqi. |
| Psixoloji Qiymətləndirmə | Lazım gələrsə, psixoterapevt məsləhəti. |
Erkən boşalmanın səbəbləri
Erkən boşalmanın müxtəlif səbəbləri ola bilər, ümumiyyətlə psixoloji və bioloji amillər kimi təsnif edilir. Əsas səbəblərdən bəziləri bunlardır:
Psixoloji Səbəblər
Performans narahatlığı və ya ümumi narahatlıq halları Erkən boşalmaya səbəb ola bilir.
Stress: Gündəlik həyatda yüksək səviyyədə stress cinsi performansa təsir edə bilər.
Depressiya: Depressiya kimi psixoloji vəziyyətlər cinsi funksiyaya təsir edə bilər.
Münasibət problemləri: Münasibətdəki problemlər daxil olmaqla cinsi disfunksiyaya səbəb ola bilər.
Əvvəlki Cinsi Travma: Travmatik cinsi təcrübələr cinsi əlaqə ilə bağlı narahatlığa səbəb ola bilər.
Cinsi təcrübənin olmaması: Təcrübəsizlik və ya cinsi bacarıqlara inamsızlıq erkən boşalmaya səbəb ola bilər.
Bioloji səbəblər
Hormonal disbalanslar: Anormal hormon səviyyələri, xüsusilə testosteron, boşalmaya təsir göstərə bilər.
Nörotransmitter balanssızlıqları: Serotonin kimi neyrotransmitterlər adlanan beyin kimyəvi maddələrinin anormal səviyyələri rol oynaya bilər.
Genetika: Bəzi kişilər genetik olaraq erkən boşalmaya meyilli ola bilər.
Prostatit: Prostat vəzinin iltihabı və ya infeksiyası erkən boşalmaya səbəb ola bilər.
Erektil disfunksiya: olan kişilər ereksiyanı itirməzdən əvvəl boşalmağa tələsmək vərdişini inkişaf etdirə bilərlər.
Bəzi dərmanlar: Bəzi dərmanlar cinsi funksiyaya təsir edə bilər və erkən boşalmaya səbəb ola bilər.
Simptomlar
Erkən boşalmanın əsas simptomu, arzuolunandan tez, adətən minimal cinsi stimullaşdırma ilə və penetrasiyadan əvvəl, zamanı və ya dərhal sonra baş verən boşalmadır.
Xüsusi simptomlara aşağıdakılar daxildir:
Sürətli boşalma: Əksər hallarda, adətən nüfuz etdikdən sonra bir dəqiqə ərzində baş verən boşalma.
Boşalmanı gecikdirə bilməmək: Cinsi əlaqə zamanı daimi və ya demək olar ki, həmişə çətinlik və ya boşalmanın gecikdirilməməsi.
Çətinlik və məyusluq: Vaxtından əvvəl boşalma ilə bağlı narahatlıqlar səbəbindən şəxsi sıxıntı, məyusluq və ya cinsi yaxınlıqdan qaçınma.
Münasibətlərə mənfi təsir: Boşalma idarə oluna bilmədiyi üçün cinsi əlaqədə problemlər yaranır və hər iki partnyorda narazılıq yaranır.
Erkən boşalma diaqnozu üçün bu simptomlar ən azı altı ay davamlı olmalı və fərdi və ya cütlük üçün ciddi narahatlıq yaratmalıdır.
Əgər sizdə erkən boşalmanda şübhələnirsinizsə, həkimə müraciət etməklə əsas səbəbi və müvafiq müalicəni təyin etməyə kömək edə bilər.
Erkən boşalmanın müalicə üsulları
Müasir tibb erkən boşalma ilə mübarizədə geniş imkanlar təqdim edir. Müalicə fərdi xarakter daşıyır.
1. Davranış terapiyası və məşqlər
Bu metodlar heç bir dərman istifadə etmədən nəzarəti bərpa etməyə kömək edir:
- Dayan-Başla (Stop-Start) Texnikası: Cinsi stimulyasiya zamanı boşalma hissi gəldikdə dayanıb, hissin keçməsini gözləmək və sonra davam etmək.
- Sıxma Texnikası: Boşalma anında penisin baş hissəsinin bir neçə saniyə sıxılması vasitəsilə refleksi gecikdirmək.
- Kegel Məşqləri: Çanaq dibi əzələlərini gücləndirmək, boşalma anını idarə etmək üçün effektivdir.
2. Medikamentoz (dərman) müalicəsi
Həkim nəzarəti altında müəyyən preparatlardan istifadə oluna bilər:
- Antidepressantlar (SSRİ): Bu dərmanların yan təsiri boşalmanı gecikdirməkdir və tibdə bu məqsədlə geniş istifadə olunur.
- Yerli Keyidici Kremlər və Spreylər: Həssaslığı azaldaraq vaxtı uzadır. Lakin dozaya diqqət edilməlidir ki, tam hissiyyat itməsin.
3. Cərrahi müdaxilə
Nadir hallarda, əgər problem penisin həddindən artıq həssaslığı (hiper-sensitivlik) ilə bağlıdırsa, mikrocərrahi yolla sinir uclarına müdaxilə edilə bilər (Dorsal neyrektomiya). Lakin bu, ən son addım hesab olunur.kən boşalma müalicəsi
Erkən boşalmanın müalicəsi davranış üsulları, məsləhətlər, dərmanlar və digər müalicələrin birləşməsini əhatə edə bilər. Müvafiq müalicə əsas səbəblərdən və vəziyyətin şiddətindən asılıdır.
Ümumi müalicə üsulları:
Davranış Texnikaları
Stop-Start Texnikası: Bu, boşalma istəyi güclü olana qədər penisin stimullaşdırılmasını, sonra boşalma istəyi azalana qədər dayandırılmasını əhatə edir. Ejakulyasiyaya icazə verilməzdən əvvəl bu dövr bir neçə dəfə təkrarlanır.
Sıxma Texnikası: Boşalma istəyi güclü olana qədər penis stimullaşdırılır, daha sonra boşalma istəyini azaltmaq üçün cinsiyyət orqanının başına təzyiq edilir. Boşalma icazə verilməzdən əvvəl bu texnika bir neçə dəfə təkrarlanır.
Tez-tez verilən suallar
1. Erkən boşalma müalicə olunurmu?
Bəli, erkən boşalma tamamilə müalicə oluna bilən və ya idarə edilə bilən bir vəziyyətdir. Müalicənin uğuru problemin səbəbindən (psixoloji və ya fiziki) asılıdır. Çox vaxt kompleks yanaşma (dərman + terapiya) mükəmməl nəticə verir.
2. Masturbasiya erkən boşalmaya səbəb olurmu?
Həddindən artıq sürətli və gizli şəkildə edilən masturbasiya, bədəni tez boşalmaya “proqramlaya” bilər. Lakin nəzarətli və yavaş şəkildə edilən masturbasiya bəzən terapevtik məqsədlə (öz bədənini tanımaq üçün) istifadə olunur.
3. Hansı qidalar erkən boşalmaya xeyirdir?
Xüsusi bir “sehrli” qida olmasa da, qoz, fındıq, balqabaq tumu, ispanaq və tünd şokolad kimi sink, maqnezium və l-argininlə zəngin qidalar cinsi sağlamlığa müsbət təsir göstərir.
4. Stress erkən boşalmanı artırırmı?
Bəli, stress və narahatlıq bədəndə “vur və ya qaç” reaksiyasını işə salır ki, bu da sinir sisteminin cinsi aktı tez bitirməsinə səbəb olur. Psixoloji rahatlıq müalicənin 50%-ni təşkil edir.
5. Prezervativ istifadəsi boşalmanı gecikdirirmi?
Bəli, prezervativ istifadəsi penisin həssaslığını bir qədər azaldaraq cinsi əlaqə müddətini uzada bilər. Hətta bəzi “gecikdirici” (retard) prezervativlərin daxilində xüsusi keyidici maddələr olur.
Bu məlumat yalnız maarifləndirmə məqsədi daşıyır və tibbi məsləhət əvəzi deyildir. Hər hansı sağlamlıq problemləri üçün həmişə həkim mütəxəssis ilə məsləhətləşin.
